FILMA QË PRITESHIN

Filmat po na i prisnin. Një shok më pat treguar një shirit celuloidi, me disa fotograme ku shquhej silueta e një gruaje gjysmë të zhveshur: ja, më tha, se çfarë kanë prerë. Gërshërët e një operatori të mistershëm por mizor, në errësirën e dhomëzës së ndyrë të projeksionit, që hiqte nga filmi pasazhet më pikante, si ai fëmija mistrec që ia merr tortës qershinë. Kalimi pastaj i befasishëm, i dhunshëm, i zhurmshëm, nga një skenë tek ajo pasuese, ofronte provën se kish ndodhur prerja. Që nga ajo kohë shkonim në kinema të përgatitur për të pikasur krime kësodore: shpesh mjaftonte vetëm një takim vështrimesh, në errësirë, për ta konfirmuar gjymtimin. Në mes të një skene të pafajshme, dy të rinj që çapiteshin buzë lumit, kapur përdore; kur fap, gërshëra. U mësuam që t’i plotësonim pjesët e prera me imagjinatë – dhe imagjinatën ta merrnim hua nga pasazhe filmash të mëparshëm që kushedi si i kishin shpëtuar sakatimit. Filmat që shihnim, befas rezultuan plot erotikë sekrete – puthje me gjuhë, zhveshje, futje duarsh, thithje, këputje llastiku, djersë, kërthiza, gjinj të ngufatur. Na thanë: qetësohuni, jo çdo prerje bëhet për censurë, ndonjëherë ca pjesë të filmit i heqin sepse i ka prishur aparati. Dakord, ta zëmë se ka prishur aparati, thamë ne – por si shpjegohet që paska prishur pikërisht ato pjesë? Mos ngaqë projeksionistët, në mbyllje të turnit, nuk ngopen së shfaquri e rishfaquri skenat, derisa t’i nxjerrin jashtë përdorimit? Na thanë: me ju nuk u folka, ju qenkeni të çmendur pas seksit. Më keq nga të gjithë patën prerë një film polak, të cilin javën e parë, disa prej nesh, e patën parë me një prej aktoreve praktikisht të zhveshur lakuriq. Të mbuluar me një si vello a cipë tyli të hollë dhe të tejpashme, si prej flluske. Pastaj ajo vajza nuk dilte më. Dhe pa të filmi nuk kuptohej. Na thanë: ç’dreqin i pëlqyet atij filmi? Por ne e kishim mendjen tek ajo pjesa që tani kushedi në ç’sirtar maniaku kish përfunduar: dhe maniaku thërriste natën kolegët e vet, për t’i shqyrtuar fotogramet një nga një, si të ndërkryer. U hap një fjalë se i njëjti film, në Durrës, po shfaqej akoma me vajzën lakuriq: u nisëm sakaq me tren, paskësh qenë muhabet kot. Një filmi tjetër ia kishin prerë fundin, me gjithë fjalën sfârșit që në rumanishte kish kuptimin “fund”, dhe që në atë kohë e shkruanin sfîrșit; ishte e vetmja fjalë rumanisht që dinim, sepse ashtu e merrnim vesh që filmi kish mbaruar dhe mund të fillonim të dilnim pa u ndezur dritat. Por këtij ia kishin prerë – dhe thanë se ngaqë spikaste në sfond një pllakat me Çausheskun. Ja pra, na thanë, që një film mund të pritet edhe për shkaqe të tjera. Dhe ne: po sikur piktores së pllakatit me Çausheskun t’i dukeshin shalët, atje lart në skelë? Ose edhe më shumë? Dhe ata: çdo gjë bën vaki, Rumania është vend revizionist. Një ditë tjetër një shoku ynë bleu, për pako gjë, një copë filmi të prerë nga një operator: por aty shihej vetëm një polic. I thamë: ça ke blerë kështu? Pse film i prerë është ky? Na tha: i prerë është, nuk e shikoni? Po pse e paskan prerë policin? Shkuam te një orëndreqës, që të na jepte atë gjënë ta vinim në sy dhe ta shihnim fotogramën të zmadhuar – se kushedi ç’dilte aty, fshehur mbrapa policit. Pa e kuptuar fare ky. Polic i rrethuar me cica si ftonj të athët. Pastaj rrugës për tek orëndreqësi pamë një kish dalë një film i ri, bullgar a hungarez, nuk e mbaj mend, dhe u futëm. Filmi filloi pak, muzikë, dy vajza që hipën në taksi, taksixhiu i shkeli syrin njërit jashtë ekranit në mos neve në sallë, pastaj errësirë: e kishin prerë. Ne bërtitëm: Kuadër! Na thanë: ka defekt, shkoni në shtëpi. Merrni mbrapsht paratë e biletave dhe ikni. Mos rrini kot, sepse nuk rregullohet. Në shfaqjet e mëngjesit ndodhnin gjithnjë “defekte” si ky – sepse ishte edhe koha kur projeksionistët i futeshin filmit me thika, gërshërë dhe armë të tjera të ftohta, për t’ia zhveshur të gjitha pjesët e bukura: p.sh. çfarë do të bënte taksixhiu, me ato të dyja (ndoshta një treshe?). Pastaj në darkë njerëzit nuk kuptonin dot më asgjë: ja dy vajza që tani përloten, ja edhe një si tip taksixhiu i parruar, që mezi po lidh rripin prej lëkure të rrjepur rreth mullës. Pse? Por ne e dinim. Ne përfytyronim. Na thanë: shkoni te Tiku projeksionisti – se do të shfaqë, në shtëpinë e vet, një film që e ka sajuar, me të gjitha pjesët e prera që ka sjellë nga kinemaja ku punonte. Jepini Tikut nga njëzet lekë secili, se është nevojtar. Shkuam. Filmi i Tikut zgjati vetëm 120 sekonda me orë në dorë: një si murgeshë foli në telefon dhe pështyu një farë kungulli ose karafil që kish pasur në gojë, pastaj një statujë u shemb përdhe duke ngritur pluhur të madh. Nga shtëllunga e pluhurit, duhej të kish qenë e Stalinit. Pamë edhe një grua të kolme që e lëvizi gjuhën sikur po lëpinte një akullore imagjinare dhe një ushtar të ri që bëri kryqin. Kaq. Më është dashur një muaj që ta krijoj këtë film, tha Tiku. Mirëpo ne na ndodhi një diçka që nuk e prisnim: duke e parë këtë gjë të sajuar, filluam sërish të gjejmë, edhe atje, vendet ku kish punuar gërshëra. I thamë: Disa sekuenca i paske lënë qëllimisht jashtë. Dhe Tiku tha: vetë koncepti i filmit e parakupton prerjen. Hajde e merre vesh. Thamë: nuk na intereson prerja, por pjesët e prera. Ato që nuk tregohen. Ato që nuk mund të tregohen. Ato që nuk mund t’i shohë dot as vetë projeksionisti. Ku i ke? Ku i ruan? Tiku u nxeh me ne dhe tha: shkoni pyesni mamin tuaj. Në rrugë bënte vapë, dhe sikur të mos mjaftonte kjo, sapo u hapën portat e kinemasë verore për të dalë njerëzit, meqë kish mbaruar filmi. Nga ç’mund të merrnim vesh prej bisedave tek-tuk, edhe këtë herë shfaqja kish lënë për të dëshiruar. Nuk e pamë dy herë njëlloj këtë mut filmi, i tha një tip një tipi tjetër. Ishim të sigurt se këta të dy nuk njiheshin. Si erdhi kështu kjo ditë, që filmi t’i ndante njerëzit?

© 2018, Autori

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.